Thực hành danh sách - Phần 1¶

Tóm lược nội dung

Bài này hướng dẫn bài toán liên quan đến duyệt danh sách:

Tính tổng
Tính trung bình cộng
Tìm giá trị lớn nhất

Bài 1¶

Đề bài¶

Yêu cầu:

Viết chương trình tính tổng các phần tử trong danh sách.

Đầu vào:

Danh sách các số nguyên L.

Đầu ra:

Tổng các phần tử.

Ví dụ:

Đầu vào	Đầu ra
[6, -2, -5, -4, 6, 6, 0, -3, 10, 5]	19

Cách giải đề xuất¶

Ý tưởng chính

Duyệt danh sách từ đầu đến cuối, cộng dồn từng phần tử vô biến tổng kết quả.

Viết chương trình

1. Viết hàm sum_list() (1) dùng để tính tổng các phần tử trong danh sách.

Ta không đặt tên là sum() vì trùng tên với hàm sum() có sẵn của Python.

Hàm gồm có:

Một tham số đầu vào là danh sách L.
Giá trị trả về là tổng s.

Hàm hoạt động như sau:

Khởi tạo tổng s = 0.
Dùng vòng lặp for và toán tử in:

Ứng với mỗi phần tử e, cộng dồn e vô s.

def sum_list(L):
    s = 0

    for e in L:
        s = s + e

    return s

2. Viết chương trình chính:

Khởi tạo biến danh sách numbers (1).
1. Ta tạm thời khai báo "cứng" danh sách, không cho người dùng nhập thủ công từng phần tử. Mục đích là tiết kiệm thời gian và tập trung vào ý tưởng duyệt danh sách, tránh sa vào vấn đề khác.
Gọi hàm sum_list() để lấy tổng, gán kết quả cho biến sum_numbers.
In ra sum_numbers.

if __name__ == '__main__':
    numbers = [6, -2, -5, -4, 6, 6, 0, -3, 10, 5]

    sum_numbers = sum_list(numbers)

    print(f'Tổng các phần tử: {sum_numbers}')

Bài 2¶

Đề bài¶

Yêu cầu:

Viết chương trình tính trung bình cộng của các phần tử trong danh sách.

Đầu vào:

Danh sách các số nguyên L.

Đầu ra:

Trung bình cộng của các phần tử.

Ví dụ:

Đầu vào	Đầu ra
[6, -2, -5, -4, 6, 6, 0, -3, 10, 5]	1.9

Cách giải đề xuất¶

Ý tưởng chính

Ta có thể viết hàm tính trung bình cộng vô chung chương trình của bài 1.

Trong hàm này, ta gọi hàm sum_list() để tính tổng, trước khi thực hiện chia để tính trung bình.

Viết chương trình

1. Viết hàm sum_list() như bài 1.

def sum_list(L):
    s = 0

    for e in L:
        s = s + e

    return s

2. Viết hàm average() dùng để tính trung bình cộng.

Hàm gồm có:

Một tham số đầu vào là danh sách L.
Giá trị trả về là trung bình cộng.

Hàm hoạt động như sau:

Gọi hàm len() để lấy số phần tử của L.
Gọi hàm sum_list() để tính tổng các phần tử của L.
Thực hiện phép chia để lấy trung bình cộng.

def average(L):
    return sum_list(L) / len(L)

3. Viết chương trình chính:

Gọi hàm average() để lấy trung bình cộng, gán kết quả cho biến avg.
In ra avg.

if __name__ == '__main__':
    numbers = [6, -2, -5, -4, 6, 6, 0, -3, 10, 5]

    sum_numbers = sum_list(numbers)
    print(f'Tổng các phần tử: {sum_numbers}')

    avg = average(numbers)
    print(f'Trung bình cộng các phần tử: {avg}')

Bài 3¶

Đề bài¶

Yêu cầu:

Viết chương trình tính tìm giá trị lớn nhất trong danh sách.

Đầu vào:

Danh sách các số nguyên L.

Đầu ra:

Giá trị lớn nhất.

Ví dụ:

Đầu vào	Đầu ra
[6, -2, -5, -4, 6, 6, 0, -3, 10, 5]	10

Cách giải đề xuất¶

Ý tưởng chính

Trong cùng chương trình với hai bài trên, ta viết thêm hàm tìm giá trị lớn nhất.

Để tìm giá trị lớn nhất trong danh sách:

Ta tạm coi phần tử đầu là lớn nhất.
Duyệt danh sách từ phần tử thứ hai trở đi:

Nếu phần tử nào lớn hơn phần tử lớn nhất (tạm thời) thì nó là lớn nhất, ta cập nhật giá trị lớn nhất mới.

Viết chương trình

1. Viết hàm maximum() (1) dùng để tìm giá trị lớn nhất trong danh sách.

Ta không đặt tên là max() vì trùng tên với hàm max() có sẵn của Python.

Hàm gồm có:

Một tham số đầu vào là danh sách L.
Giá trị trả về là vị trí m của phần tử lớn nhất (tức L[m] là lớn nhất).

Hàm hoạt động như sau:

Biến m dùng để lưu vị trí của phần tử lớn nhất.
Tạm coi phần tử đầu tiên là lớn nhất: khởi tạo m = 0.
Duyệt mảng bằng biến i từ chỉ số 1 đến hết:

Nếu L[i] > L[m] thì cập nhật m mới.
Trả về m.

def maximum(L):
    n = len(L)

    m = 0
    for i in range(1, n):
        if L[i] > L[m]:
            m = i

    return m

2. Viết chương trình chính:

Gọi hàm maximum() để lấy chỉ số của phần tử lớn nhất, gán kết quả cho biến max_index.
Dùng biến max_value để lưu giá trị lớn nhất.
In ra cả max_index lẫn max_value.

if __name__ == '__main__':
    numbers = [6, -2, -5, -4, 6, 6, 0, -3, 10, 5]

    sum_numbers = sum_list(numbers)
    print(f'Tổng các phần tử: {sum_numbers}')

    avg = average(numbers)
    print(f'Trung bình cộng các phần tử: {avg}')

    max_index = maximum(numbers)
    max_value = numbers[max_index]
    print(f'Giá trị lớn nhất là {max_value}, nằm tại vị trí {max_index}')

Mã nguồn¶

Code đầy đủ được đặt tại:

Google Colab

Bao tôi ly cafe 🧋 nhé!