Cách chúng tôi viết tiếng Việt¶
Tiếng Việt là một ngôn ngữ giàu đẹp, và song song đó tồn tại những quan điểm khác nhau trong cách thể hiện, chẳng hạn như vị trí đặt dấu thanh hay việc dùng "i" ngắn và "y" dài.
Nhằm bảo đảm tính nhất quán và chuyên nghiệp của website, cũng như trải nghiệm đọc tốt nhất, bài viết này liệt kê các quy ước về chính tả mà chúng tôi áp dụng trên website của mình.
Cách dùng từ¶
Sắc thái vùng miền¶
Chúng tôi ưu tiên dùng từ vựng miền nam. Nếu từ miền nam đã quá cổ hoặc ít phổ biến, chúng tôi dùng các từ hiện nay thông dụng hơn.
Thuật ngữ chuyên môn¶
Chúng tôi ưu tiên dùng thuật ngữ tiếng Việt.
Tuy nhiên, vẫn có một số trường hợp ngoại lệ, bao gồm:
- click (chuột), click đôi
- web, website
Bảng đối chiếu thuật ngữ Việt - Anh¶
| Tiếng Việt | Tiếng Anh |
|---|---|
| đăng nhập | log in, sign in |
| đăng xuất | log out, sign out |
| tải lên | upload |
| tải xuống, tải về | download |
Vấn đề đặt dấu thanh¶
Chúng tôi đồng ý với ý kiến: "dấu thanh nên được đánh trên nguyên âm chính của âm tiết" (học giả An Chi) hoặc "dấu thanh phải được đánh ở cuối, vì nó bao trùm cả âm tiết" (Giáo sư Cao Xuân Hạo).
Chúng tôi cũng tán thành quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, cụ thể là Điều 8 trong Quyết định 1989/QĐ-BGDĐT năm 2018 về việc đặt dấu thanh: "Khi âm chính của âm tiết được ghi bằng một chữ cái, dấu thanh đặt trên hoặc dưới chữ cái ghi âm chính."
Song ta phải thừa nhận rằng nhiều nơi vẫn còn đặt dấu thanh khác với quan điểm trên. Do đó, để bảo đảm tiện lợi về mặt kỹ thuật, nhất là việc tìm kiếm và sắp xếp dữ liệu, chúng tôi tạm quy ước như sau:
Với các âm tiết tròn môi (được biểu diễn bằng "o", "u") có âm chính là nguyên âm đơn và là chữ cái cuối cùng của từ thì đặt dấu thanh vào chữ "o" hoặc "u".
Ví dụ:
Chúng tôi viết:
- hòa (thay vì hoà)
- minh họa (thay vì hoạ)
- chuẩn hóa (thay vì hoá)
- thỏa yêu cầu (thay vì thoả)
- hủy bỏ (thay vì huỷ)
Cách đặt dấu thanh trong ví dụ trên còn có điểm tích cực khác, đó là bảo đảm sự cân bằng và hài hòa về thị giác.
i ngắn và y dài¶
Nhằm bảo đảm sự trang trọng và tính thẩm mỹ cho từ ngữ tiếng Việt, chúng tôi viết y (y dài) đối với những từ sau:
- kỹ thuật (thay vì kĩ)
- lý thuyết (thay vì lí)
- thẩm mỹ (thay vì mĩ)
- tỷ lệ (thay vì tỉ)
Đối với những từ bắt đầu bằng qu, qu (đọc là /kw/) là biến thể tròn môi của k, và y là nguyên âm chính. Do đó, chúng tôi viết: quy định (thay vì qui).
sử dụng và xử dụng¶
Từ đúng chính tả tiếng Việt là xử dụng. Nhưng do phần lớn nơi khác đều viết sử dụng, chúng tôi phải tạm chấp nhận thỏa hiệp.